{"id":1482,"date":"2018-11-07T17:16:00","date_gmt":"2018-11-07T16:16:00","guid":{"rendered":"http:\/\/pk-legal.pl\/?p=1482"},"modified":"2021-06-30T20:03:19","modified_gmt":"2021-06-30T18:03:19","slug":"umowa-o-zrzeczenie-sie-prawa-do-zachowku-2","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/pk-legal.pl\/en\/umowa-o-zrzeczenie-sie-prawa-do-zachowku-2\/","title":{"rendered":"Umowa o zrzeczenie si\u0119 prawa do zachowku"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t

Artyku\u0142 991 Kodeksu cywilnego stanowi, \u017ce zst\u0119pnym, ma\u0142\u017conkowi oraz rodzicom spadkodawcy, kt\u00f3rzy byliby powo\u0142ani do spadku z mocy ustawy, nale\u017c\u0105 si\u0119, je\u017celi uprawniony jest stale niezdolny do pracy albo je\u017celi zst\u0119pny uprawniony jest ma\u0142oletni \u2013 dwie trzecie warto\u015bci udzia\u0142u spadkowego, kt\u00f3ry by mu przypad\u0142 przy dziedziczeniu ustawowym, w innych za\u015b wypadkach \u2013 po\u0142owa warto\u015bci tego udzia\u0142u.<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t

A zatem je\u017celi uprawniony nie otrzyma\u0142 nale\u017cnego mu zachowku b\u0105d\u017a w postaci uczynionej przez spadkodawc\u0119 darowizny, b\u0105d\u017a w postaci powo\u0142ania do spadku, b\u0105d\u017a w postaci zapisu, przys\u0142uguje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zap\u0142at\u0119 sumy pieni\u0119\u017cnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupe\u0142nienia.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"(Polski)\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t

Problem pojawia si\u0119 w\u00f3wczas, gdy uprawniony do zachowku chce zrzec si\u0119 tego uprawnienia, podpisuj\u0105c z przysz\u0142ym spadkodawc\u0105 umow\u0119<\/strong>, poniewa\u017c w my\u015bl normy wynikaj\u0105cej z artyku\u0142u 1047 Kodeksu cywilnego wszystkie umowy o spadek, opr\u00f3cz umowy o zrzeczenie si\u0119 dziedziczenia, dla kt\u00f3rej ustawodawca czyni wyj\u0105tek, s\u0105 bezwzgl\u0119dnie niewa\u017cne<\/strong>.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t

Przedstawiciele doktryny nie s\u0105 bowiem zgodni co do tego czy regulacja odnosz\u0105ca si\u0119 do um\u00f3w dotycz\u0105cych zrzeczenia si\u0119 spadku jest w\u0142a\u015bciwa tak\u017ce dla zachowku a co za tym idzie \u2013 czy zawarcie umowy o zrzeczenie si\u0119 prawa do zachowku jest zgodne z obowi\u0105zuj\u0105cym stanem prawnym.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"(Polski)\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t

W kontek\u015bcie zaistnia\u0142ego problemu S\u0105d Okr\u0119gowy we Wroc\u0142awiu przedstawi\u0142 S\u0105dowi Najwy\u017cszemu nast\u0119puj\u0105ce zagadnienie prawne:<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t

\u201eczy w \u015bwietle zakazu sformu\u0142owanego w art. 1047 k.c. dopuszczalne jest zawarcie umowy o zrzeczenie si\u0119 prawa do zachowku pomi\u0119dzy przysz\u0142ym spadkodawc\u0105 i uprawnionym do zachowku spadkobierc\u0105 ustawowym, na podstawie stosowanego odpowiednio art. 1048 k.c.?\u201d,<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t

w przedmiocie kt\u00f3rego S\u0105d Najwy\u017cszy podj\u0105\u0142 uchwa\u0142\u0119 o dopuszczalno\u015bci zawarcia takiej umowy (z dnia 17 marca 2017 r., sygn. III CZP 110\/16).<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t

W stanie faktycznym, b\u0119d\u0105cym przedmiotem w\u0105tpliwo\u015bci S\u0105du Okr\u0119gowego, istotne jest to, \u017ce umowa zrzeczenia si\u0119 prawa do zachowku mia\u0142a by\u0107 zawarta w zwi\u0105zku z planowaniem sukcesji przedsi\u0119biorstwa a przysz\u0142y spadkodawca wykluczy\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zawarcia umowy o zrzeczenie si\u0119 dziedziczenia z uwagi na jej konsekwencje, co oznacza,\u00a0 \u017ce stanowisko S\u0105du Najwy\u017cszego odnosi si\u0119 do zachowku jako wierzytelno\u015bci pieni\u0119\u017cnej<\/strong>.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t

Przeciwnicy dopuszczalno\u015bci zawarcia umowy o zrzeczenie si\u0119 prawa do zachowku twierdz\u0105, \u017ce racjonalny ustawodawca recypowa\u0142by z poprzednich akt\u00f3w prawnych, reguluj\u0105cych t\u0119 w\u0142a\u015bnie instytucj\u0119, umow\u0119 o zrzeczenie si\u0119 prawa do zachowku, gdyby chcia\u0142 wprowadzi\u0107 j\u0105 do porz\u0105dku prawnego.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t

Dodaj\u0105 przy tym, \u017ce prawo do zachowku nie jest prawem do dziedziczenia, co oznacza, \u017ce taka umowa nie mie\u015bci si\u0119 w dyspozycji art. 1048 Kodeksu cywilnego a norma wynikaj\u0105ca z art. 1047 Kodeksu cywilnego nie mo\u017ce by\u0107 interpretowana rozszerzaj\u0105co, ani stosowana w drodze analogii.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t

Z kolei zwolennicy dopuszczalno\u015bci zawarcia takiej umowy podnosz\u0105, \u017ce skoro obowi\u0105zuje zasada, i\u017c wszystko co nie jest zakazane jest dozwolone to brak regulacji prawnej tej w\u0142a\u015bnie instytucji nie oznacza wykluczenia jej z systemu prawnego a poj\u0119cie \u201eumowy o spadek\u201d odpowiada funkcjonuj\u0105cemu w doktrynie zamiennie poj\u0119ciu \u201eumowy dziedziczenia\u201d, co oznacza, \u017ce – ich zdaniem \u2013 jest kodeksowym wyj\u0105tkiem od zakazu zawierania um\u00f3w o spadek po osobie \u017cyj\u0105cej.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t

S\u0105d Najwy\u017cszy, dopuszczaj\u0105c w wy\u017cej wymienionej uchwale zawarcie umowy zrzeczenia si\u0119 prawa do zachowku uzna\u0142 krytyk\u0119 mo\u017cliwo\u015bci zastosowania tej\u017ce instytucji za nieuzasadnion\u0105 \u017ce wzgl\u0119du na brak negatywnych skutk\u00f3w zawarcia takiej umowy.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t

Zawarcie umowy zrzeczenia si\u0119 prawa do zachowku nie wp\u0142ywa bowiem na sytuacj\u0119 prawn\u0105 pozosta\u0142ych spadkobierc\u00f3w, nie pozbawia ich prawa do zachowku, ani nie wp\u0142ywa na wysoko\u015b\u0107 roszcze\u0144,\u00a0 jakich b\u0119d\u0105 mogli dochodzi\u0107. S\u0105d Najwy\u017cszy podkre\u015bli\u0142 ponadto, \u017ce wy\u0142\u0105czenie dopuszczalno\u015bci zawarcia umowy o zrzeczenie si\u0119 prawa do zachowku, narusza\u0142oby zasad\u0119 swobody testowania.<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t

Zwa\u017caj\u0105c na tak uzasadnione stanowisko S\u0105du Najwy\u017cszego, powo\u0142uj\u0105cego si\u0119 na \u00a0swoje wcze\u015bniejsze postanowienie (z dnia 21 kwietnia 2004 r., III CK 353\/02), w kt\u00f3rym uznano za dopuszczalne ograniczenie si\u0119 zrzeczenia dziedziczenia do u\u0142amkowej cz\u0119\u015bci spadku wobec braku ustawowego zakazu takiej umowy oraz na wyrok Trybuna\u0142u Konstytucyjnego (wyrok z dnia 25 lipca 2013 r., P 56\/11), w kt\u00f3rym uznano za dopuszczalne na gruncie obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w, przy zastosowaniu wnioskowa\u0144 prawniczych, zawarcie umowy o zrzeczenie si\u0119 prawa do zachowku, nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 utrwalonej linii orzeczniczej w tej\u017ce kwestii.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t

Zawieraj\u0105c zatem umow\u0119, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 nie tylko o zachowaniu formy aktu notarialnego pod rygorem niewa\u017cno\u015bci<\/strong>, ale tak\u017ce o takim ukszta\u0142towaniu postanowie\u0144 umownych, aby by\u0142y zgodne z obowi\u0105zuj\u0105cymi normami, w czym pomo\u017ce Pa\u0144stwu prawnik, w tym radca prawny z naszej kancelarii.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t

Autorka: praktykantka Anna Szawracka<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t

Opublikowano: pa\u017adziernik 2018 r.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Artyku\u0142 991 Kodeksu cywilnego stanowi, \u017ce zst\u0119pnym, ma\u0142\u017conkowi oraz rodzicom spadkodawcy, kt\u00f3rzy byliby powo\u0142ani do spadku z mocy ustawy, nale\u017c\u0105 si\u0119, je\u017celi uprawniony jest stale niezdolny do pracy albo je\u017celi zst\u0119pny uprawniony jest ma\u0142oletni \u2013 dwie trzecie warto\u015bci udzia\u0142u spadkowego, kt\u00f3ry by mu przypad\u0142 przy dziedziczeniu ustawowym, w innych za\u015b wypadkach \u2013 po\u0142owa warto\u015bci tego […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[8,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/pk-legal.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1482"}],"collection":[{"href":"http:\/\/pk-legal.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/pk-legal.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/pk-legal.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/pk-legal.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1482"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/pk-legal.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1482\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1579,"href":"http:\/\/pk-legal.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1482\/revisions\/1579"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/pk-legal.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1482"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/pk-legal.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1482"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/pk-legal.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1482"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}